11-09-2008, 14:45:24 PM
Büyük Hadron Çarpışması
10 Eylük Bugün itibariyle İsviçre - Fransa sınırında yerin 100 m altında ve 27 km uzunluğundaki tünelde Büyük Hadron Çarpışması için her şey hazır. İlk ışın huzmesi için 100 milyar protonluk paketler hızlandırıcıya atıldı. Birincisinin tersi istikamette olacak şekilde ikinci demetin devreye sokulmasıyla çarpışma başlayacak.
Tüneldeki 4 algılayıcımızın isimleri şöyle: LHCb, Atlas, CMS, Alice.
CERN parçacık laboratuarı
Amaç teori olarak dünyanın oluşumundaki Büyük Patlama’nın (saniyenin binde biri) ufacık da olsa bir tekrarını uygulamak ve sonuçlarını görmek. Aralarında Türklerin de bulunduğu Bilimadamları bu deney için 10 yıldır hazırlanıyor ve Dünya ülkeleri son yılların bilim projesine milyon dolar ödenekler ayırırken bizim Hem devlet hem de basınımız yine arkalarda, hatta bihaber çok uzaklarda.
Basit bir anlatımla;
Şimdi gelelim 10 senedir bilimadamlarının uğraştığı deneyin ilginç yönlerine ve olasılıklarına;
* Bir çok bilimadamı sonuçtan emin değil ! Peki neden? Çünkü evrenin şu anda sadece yüzde 4′ünü bilimadamları açıklayabiliyorlar. Geri kalanına “karanlık” demekteler. Bu deneyle karanlığın bulunacağına inanılıyor. Yani bu hiç görmediğimiz, duymadığımız sadece hissettiğimiz bir şeyin ortaya çıkması gibi. Bana daha çok bir bebeğin sobaya ilk defa dokunması gibi geliyor. Kanımca pek de kurcalamamak lazım ötefiziği ya da metaöteyi. Nasıl derseniz.
* Deney bugün; fırlatmadan sonra Atlas ve CMS’in “Higgs Bozonu” denilen bir parçacığın izini sürmekle başlayacak. Günler aylar sonra da olsa eğer bu parçacığın izi bulunamazsa bildiğimiz Fizik tamamen değişecek.
* LHCb gözlemcimiz; patlama esnasında ortaya çıkan anti maddenin nereye gittiğini bulmaya çalışacak. Yani “yoktan varolma” kısmıyla ilgilenecek. Bakalım Süpersimetrinin sırrını ortaya çıkarabilecek mi?
* Alice algılayıcısı da kurşun iyonlarının çarpışmasıyla ilgilenecek ve kainatın ilk mikrosaniyeleri sırasında, daha protonlar oluşmadan ortaya çıkan “kuark ve glüon çorbasını” bir lahza için de olsa yeniden yaratmaya çalışacak. Tüp bebek teknolojisi basit değilmiş demi?
* Bilimadamlarının bu proje ile ilgili önemli kuşkuları bulunuyor: Yeraltında bulunan dairesel ve devasa deney tüpünün, tünelde yol alacak farklı yüklerdeki protonları yörüngede tutmak için açığa çıkartılması zorunlu elektromanyetizmanın dünyanın dengesini bozacağından korkuluyor. Bu deneyin yapacağı etki ile dünyanın manyetik ekseni tarafından belirlenen manyetik kutup noktalarının hızlı bir değişim doğurması da endişeler arasında! Bu olay dünyanın merkezinde yer alan ve bir magma denizinde yüzen demir çekirdeğin zaman içinde yer değiştirmesi ve kutupların polaritesini kaydırması sonucu oluşuyor.
10 Eylük Bugün itibariyle İsviçre - Fransa sınırında yerin 100 m altında ve 27 km uzunluğundaki tünelde Büyük Hadron Çarpışması için her şey hazır. İlk ışın huzmesi için 100 milyar protonluk paketler hızlandırıcıya atıldı. Birincisinin tersi istikamette olacak şekilde ikinci demetin devreye sokulmasıyla çarpışma başlayacak.
Tüneldeki 4 algılayıcımızın isimleri şöyle: LHCb, Atlas, CMS, Alice.
CERN parçacık laboratuarı
Amaç teori olarak dünyanın oluşumundaki Büyük Patlama’nın (saniyenin binde biri) ufacık da olsa bir tekrarını uygulamak ve sonuçlarını görmek. Aralarında Türklerin de bulunduğu Bilimadamları bu deney için 10 yıldır hazırlanıyor ve Dünya ülkeleri son yılların bilim projesine milyon dolar ödenekler ayırırken bizim Hem devlet hem de basınımız yine arkalarda, hatta bihaber çok uzaklarda.
Basit bir anlatımla;
Şimdi gelelim 10 senedir bilimadamlarının uğraştığı deneyin ilginç yönlerine ve olasılıklarına;
* Bir çok bilimadamı sonuçtan emin değil ! Peki neden? Çünkü evrenin şu anda sadece yüzde 4′ünü bilimadamları açıklayabiliyorlar. Geri kalanına “karanlık” demekteler. Bu deneyle karanlığın bulunacağına inanılıyor. Yani bu hiç görmediğimiz, duymadığımız sadece hissettiğimiz bir şeyin ortaya çıkması gibi. Bana daha çok bir bebeğin sobaya ilk defa dokunması gibi geliyor. Kanımca pek de kurcalamamak lazım ötefiziği ya da metaöteyi. Nasıl derseniz.
* Deney bugün; fırlatmadan sonra Atlas ve CMS’in “Higgs Bozonu” denilen bir parçacığın izini sürmekle başlayacak. Günler aylar sonra da olsa eğer bu parçacığın izi bulunamazsa bildiğimiz Fizik tamamen değişecek.
* LHCb gözlemcimiz; patlama esnasında ortaya çıkan anti maddenin nereye gittiğini bulmaya çalışacak. Yani “yoktan varolma” kısmıyla ilgilenecek. Bakalım Süpersimetrinin sırrını ortaya çıkarabilecek mi?
* Alice algılayıcısı da kurşun iyonlarının çarpışmasıyla ilgilenecek ve kainatın ilk mikrosaniyeleri sırasında, daha protonlar oluşmadan ortaya çıkan “kuark ve glüon çorbasını” bir lahza için de olsa yeniden yaratmaya çalışacak. Tüp bebek teknolojisi basit değilmiş demi?
* Bilimadamlarının bu proje ile ilgili önemli kuşkuları bulunuyor: Yeraltında bulunan dairesel ve devasa deney tüpünün, tünelde yol alacak farklı yüklerdeki protonları yörüngede tutmak için açığa çıkartılması zorunlu elektromanyetizmanın dünyanın dengesini bozacağından korkuluyor. Bu deneyin yapacağı etki ile dünyanın manyetik ekseni tarafından belirlenen manyetik kutup noktalarının hızlı bir değişim doğurması da endişeler arasında! Bu olay dünyanın merkezinde yer alan ve bir magma denizinde yüzen demir çekirdeğin zaman içinde yer değiştirmesi ve kutupların polaritesini kaydırması sonucu oluşuyor.