19-07-2007, 16:28:13 PM
İngilizce'de Etken-Edilgen Cümleler
“Active-passive” konusunu, yani “active” bir cümleyi “passive” bir cümleye çevirmeyi öğreneceğiz. Biz buna Türkçe’de “etken ve edilgen” cümleler diyoruz.
Örnek:
Ali camı kırdı. (Etken cümle.)
Cam Ali tarafından kırıldı. (Edilgen cümle.)
“Active-Passive” konusunu iyice öğrenebilmek için şu terimleri çok iyi bilmemiz gerekir.
Subject (Özne):
Cümlede işi yapan isimdir. Bazen isim yerine geçmiş olan zamir de olabilir.
Örneğin, Ahmet yerine “he”, Ayşe yerine “she” gibi.
Direct object (Nesne):
Bir cümlede kimi, neyi sorusuna cevap veren kelimedir. Genellikle isim olur. Bazen isim yerine geçen zamir veya isim gibi kullanılan “gerund” da olabilir. Writing (yazma), sleeping (uyuma), understanding (anlama) gibi.
Zamirlerin nominative hali:
I Ben
You Sen
He O
She O
It O
We Biz
You Siz
They Onlar
Zamirlerin özne gibi kullanılan halidir. Cümle içinde bir iş yapar haldedirler.
Zamirlerin objective hali:
Me Beni
You Seni
Him Onu
Her Onu
It Onu
Us Bizi
You Sizi
Them Onları
To be fiilinin zaman değişmeleri:
to be Infinitive (Mastar)
am / are / is Simple Present Tense (Geniş zaman)
am being
are being
is being
Present Continuous Tense (Şimdiki zaman)
was / were
Simple Past Tense (Geçmiş zaman)
was being
were being Past Continous Tense (Geçmişte devamlılık)
shall be
will be Future Tense (Gelecek zaman)
have been
has been The Present Perfect Tense (Sonsuz geçmişten şimdiye kadar olan zaman)
had been Past Perfect Tense (Geçmişte belirli bir zamandan önceki zaman)
Şimdi bu gerekli bilgileri hatırladıktan sonra “active” cümleleri “passive” hale çevirmeye geçelim.
Önce “active” bir cümleyi yazalım ve cümledeki her kelimeyi teker teker tanıyalım.
I write a letter everyday.
Ben hergün bir mektup yazarım.
Özne: l
Fiil: write (geniş zaman)
Nesne: a letter
Şimdi “active” bir cümleyi “passive” şekle nasıl çevireceğimizi görelim.
Sıra ile şu beş kuralı uygulamamız gereklidir.
1- Active cümledeki nesne pasive cümleye özne gibi yazılır.
2- Active cümledeki fiilin zamanı ne ise “to be” fiilinin aynı zamanı yazılır.
3- Active cümledeki fiilin zamanı ne olursa olsun passive’de fiilin 3. şekli yazılır.
4- Active cümledeki özne “nominative”likten “objective”liğe çevrilir ve “by” edatı ile birlikte yazılır.
I by me
You by you
He by him
She by her
It by it
We by us
You by you
They by them
5- Cümlenin sonunda bulunan zaman zarfı aynen alınır.
Şimdi bu kuralları uygulayarak active cümleleri passive hale çevirelim. Örneğimiz ilk önce geniş zaman olsun.
I write a letter everyday.
Ben hergün bir mektup yazarım.
1- Bu cümledeki nesne olan “a letter” kelimesini passive cümlenin başına yazarız.
A letter______________________
2-Active cümledeki zamana uygun “to be” fiilini alırız. Burada fiilimiz geniş zaman olduğu için “am, are, is”den a letter’a uygun olanı is’dir.
A letter is______________________
3- Active cümledeki fiilimiz “write”dır. Bunun 3. şeklini alırız.
A letter is written ______________________
4- Active cümledeki özne “l” olduğundan “by me” olarak alınır.
A letter is written by me ______________________
5- Cümlenin sonundaki zaman zarfını aynen alırız.
A letter is written by me everyday.
Benim tarafımdan hergün bir mektup yazılır.
They paint their houses every year.
Onlar evlerini her yıl boyarlar.
1- “Active” cümlemizdeki nesne “their houses”dır. Bunu “passive” cümlemize özne gibi yazarız.
Their houses ______________________
2-Active cümledeki zaman “The Simple Present Tense” olduğu için “to be” fiilinin “The Simple Present Tense”i olan “am, are, is”den “their houses”a uygun olan “are”dır.
Their houses are______________________
3- Active cümledeki fiilin 3. şeklini alırız.
Their houses are painted ______________________
4- Active cümledeki öznenin “objective” şeklini “by” edatı ile birlikte alırız.
Their houses are painted by them ______________________
5-Active cümlenin sonundaki zaman zarfını aynen alırız.
Their houses are painted by them every year.
Onların evleri onlar tarafından her yıl boyanır.
Şimdi de bir “The Present Continuous Tense” cümle alalım.
I am writing a letter now.
Ben şimdi bir mektup yazıyorum.
1- A letter ______________________
2- A letter is being _______________
3- A letter is being written _________
4- A letter is being written by me ____
5- A letter is being written by me now.
Şimdi benim tarafımdan bir mektup yazılıyor.
Şimdi “The Future Tense” bir cümle yapalım.
I will write a letter tomorrow.
Ben yarın bir mektup yazacağım.
1- A letter ________________________
2- A letter will be ___________________
3- A letter will be written _____________
4- A letter will be written by me ________
5- A letter will be written by me tomorrow.
Yarın benim tarafımdan bir mektup yazılacak.
Şimdi “ The Simple Past Tense” bir cümle yapalım.
I wrote a letter yesterday.
Ben dün bir mektup yazdım.
1- A letter _______________________
2- A letter was ___________________
3- A letter was written _____________
4- A letter was written by me ________
5- A letter was written by me yesterday.
Dün benim tarafımdan bir mektup yazıldı.
Şimdi “The The Present Perfect Tense” bir cümle alalım.
I have written a letter.
Ben bir mektup yazdım. (Yazmış bulunuyorum.)
1-A letter ___________________
2- A letter has been ___________
3- A letter has been written _____
4- A letter has been written by me.
Benim tarafımdan bir mektup yazıldı. (Yazılmış bulunuyor.)
Şimdi “ The Past Perfect Tense” bir cümle alalım.
I had written the letter before I went to London.
Londra’ya gitmeden önce mektubu yazmıştım.
1- The letter ______________________________________
2- The letter had been ______________________________
3- The letter had been written ________________________
4- The letter had been written by me ___________________
5- The letter had been written by me before I went to London.
Londra’ya gitmeden önce mektup benim tarafımdan yazılmıştı.
Şimdi değişik örnekler verelim.
He carries the heavy box.
O, ağır kutuyu taşır.
The heavy box is carried by him.
Ağır kutu onun tarafından taşınır.
They will bring a glass of water.
Onlar bir bardak su getirecekler.
A glass of water will be brought by them.
Bir bardak su onlar tarafından getirilecek.
Bazı cümlelerde nesneden sonra bir sıfat veya onun yerine kullanılan bir “Present Participle” bulunur. Bu durumda sıfat veya “participle, passive”e çevrilen cümlede aynen kalır.
Ali painted the door white.
Ali kapıyı beyaza boyadı.
The door was painted white by Ali.
Kapı Ali tarafından beyaza boyandı.
My father found the thief sleeping.
Babam hırsızı uyurken buldu.
The thief was found sleeping by my father.
Hırsız babam tarafından uyurken bulundu.
They saw the train coming.
Onlar trenin geldiğini gördüler.
The train was seen coming by them.
Trenin gelişi onlar tarafından görüldü.
Daha önce “active-passive” konusunda her “tense” ile belli kurala bağlı cümleleri öğrenmiştik. Bu ünitemizde de kural dışına çıkan bazı özellikleri öğrenerek konuyu tamamlayacağız.
“Active” cümlemizde bulunan sıfat veya “participle”ın “passive” cümlede aynen kaldığını söylemiştik ve örnekler vermiştik. Şimdi bu örneklerimizi çoğaltıyoruz.
Eğer “active” cümlede özne “nobody”, “no one” gibi negative anlamlı kelimelerse “passive”te bunlar kullanılmaz. Fakat “passive” cümle negative (olumsuz) olarak kurulur.
Nobody listened to his speech.
Kimse onun konuşmasını dinlemedi.
His speech was not listened to.
Onun konuşması dinlenmedi.
“Active” cümlede özne bazen önemli olmadığı için kesin olarak belirtilmez. Bu durumda “passive” cümlede de belirtilmez.
Örneğin,
Everybody can learn Engilish in our school.
Bizim okulumuzda herkes İngilizce öğrenebilir.
English can be learnt in our school.
Bizim okulumuzda İngilizce öğrenilebilir.
Somebody found the turtle under the bed.
Birisi kaplumbağayı yatağın altında buldu.
The turtle was found under the bed.
Kaplumbağa yatağın altında bulundu.
NOT: Bir cümleyi “passive”e çevirirken özneyi belirtmeyebiliriz.
Örneğin,
They appointed him governor.
Onu vali olarak tayin ettiler.
He was appointed governor.
O, vali olarak tayin edildi.
Şimdi değişik örnekler vermeye devam edelim.
My mother wants me to go to bed early.
Annem benim erken yatmamı ister.
I am wanted to go to bed early by my mother.
Benim erken yatmam annem tarafından istenir.
My mother has cooked the celery.
Annem kerevizi pişirdi.
The celery have been cooked by my mother.
Kereviz annem tarafından pişirildi.
My uncle found the case empty.
Amcam kasayı boş buldu.
The case was found empty by my uncle.
Kasa amcam tarafından boş bulundu.
They are building a new road.
Onlar yeni bir yol yapıyorlar.
A new road is being built by them.
Yeni bir yol onlar tarafından yapılıyor.
The dog frightened the cat.
Köpek, kediyi korkuttu.
The cat was frightened by the dog.
Kedi, köpek tarafından korkutuldu.
The police caught the thief.
Polis, hırsızı yakaladı.
The thief was caught by the police.
Hırsız, polis tarafından yakalandı.
He has sent my letter.
O, benim mektubumu gönderdi.
My letter has been sent by him.
Benim mektubum, onun tarafından gönderildi.
The students in the camp chose Ayşe queen.
Öğrenciler kampta Ayşe’yi kraliçe seçtiler.
Ayşe was chosen queen by the students in the camp.
Ayşe kampta öğrenciler tarafından kraliçe seçildi.
He told me the story.
O, bana hikayeyi anlattı.
Cümlesini “passive” şekle çevirmek istersek buradaki “direct object”, “me” olduğu için “passive” cümleye özne gibi yazarken “l” olarak yazarız.
I was told the story by him.
Hikaye bana, onun tarafından anlatıldı.
The director sent my father to Ankara yesterday.
Müdür, babamı dün Ankara’ya gönderdi.
My father was sent to Ankara by the director yesterday.
Babam, müdür tarafından dün Ankara’ya gönderildi.
The little boy was feeding the donkey yesterday.
Küçük çocuk, dün eşeği besliyordu.
The donkey was being fed by the little boy yesterday.
Eşek küçük çocuk tarafından dün besleniyordu.
They saw us in the street.
Onlar, bizi sokakta gördüler.
We were seen in the street by them.
Biz onlar tarafından sokakta görüldük.
NOT: Eğer “active” cümle yardımcı fiillerle yapılmış ise, yardımcı fiillerle “to be” fiili birlikte kullanılır.
Active Passive
can can be
may may be
must must be
Örnekler:
The child must drink the milk.
Çocuk sütü içmeli.
The milk must be drunk by the child.
Süt, çocuk tarafından içilmeli.
The cat may eat the meat.
Kedi, eti yiyebilir.
The meat may be eaten by the cat.
Et, kedi tarafından yenebilir. (olasılık)
Ali can open the door.
Ali kapıyı açabilir.
The door can be opened by Ali.
Kapı, Ali tarafından açılabilir.
Buraya kadar yaptığımız cümlelerde kullanılan fiiller hep “transitive” yani geçişli fiillerdi. Daha önce gördüğümüz gibi ancak “transitive” fiillerin sonunda “direct object” bulunur. “Direct object”si olmayan bir “active” cümle “passive”e çevrilmeyeceğine göre “intransitive” yani geçişsiz fiillerle kurulmuş bir “active” cümle “passive”e çevrilemez.
Örneğin,
I slept (uyudum)
I enjoyed (eğlendim)
Cümlelerindeki sleep ve enjoy fiilleri “passive”e çevrilemez.
Gitmek fiili ile yapılan bir cümlenin “passive”ini yapmak gereği duyulursa, bunun yerine gönderilmek fiili kullanılır.
They sent him to Ankara.
Onlar, onu Ankara’ya gönderdiler.
He was sent to Ankara by them.
O, Ankara’ya onlar tarafından gönderildi.
Şimdi size “Active-Passive” konusuna ait bir özellikten bahsedelim.
“Tell, give, pay, send” fiilleri ile yapılan cümlelerde genellikle hem “direct object” hem de “indirect object” olduğundan, yani hem nesne hem de dolaylı tümleç bulunduğundan bunların “passive”i iki şekilde yapılır.
İşte böyle bir cümleyi “passive”e çevirelim.
Bir önceki ünitemizde dört madde halinde görmüş olduğumuz uygulamanın birinci maddesinde “active” cümlenin “object”sini yani nesnesini, “passive” cümlenin başına “subject” yani özne gibi alıyorduk.
Ali told me the story yesterday.
me : indirect object (dolaylı tümleç)
the story : direct object (nesne)
Ali told me the story yesterday.
Ali bana hikayeyi dün anlattı.
A- I was told the story by Ali yesterday.
Hikaye bana dün Ali tarafından anlatıldı.
B- The story was told me by Ali yesterday.
Hikaye bana dün Ali tarafından anlatıldı.
My teacher gave me that book.
Öğretmenim şu kitabı bana verdi.
A) That book was given me by my teacher.
Şu kitap bana öğretmenim tarafından verildi.
B) I was given that book by my teacher.
Şu kitap bana öğretmenim tarafından verildi.
“Passive” cümleleri “negative” yapmak istersek “to be” fiilinden sonra “not” ilave ederiz.
Örneğin,
The thief was caught by the police.
Hırsız, polis tarafından yakalandı. (olumlu cümle)
The thief was not cought by the police.
Hırsız, polis tarafından yakalanmadı. (olumsuz cümle)
The book was not published.
Kitap yayınlanmadı.
The garden was not watered.
Bahçe sulanmadı.
Your letter has not been sent.
Mektubunuz gönderilmedi.
The window hasn’t been broken by Ali.
Cam , Ali tarafından kırılmadı.
I wasn’t paid my salary yesterday.
Dün benim aylığım ödenmedi.
The money hasn’t been found.
Para bulunmadı.
NOT: Eğer isim cümlelerinden sonra fiilin üçüncüsü “past participle” olarak kullanılıyorsa, bu “passive” gibi tercüme edilmemelidir.
Örneğin,
“This book is written by my teacher.”
Bu cümle “passive” zannedilerek Türkçe’ye çevrilmemelidir. Bu bir sıfat cümlesi şeklinde düşünülmelidir, ve anlamı
“Bu kitap benim öğretmenim tarafından yazılmıştır.” Olur.
Passive cümleleri soru yapmak istersek, yardımcı fiili başa alırız.
The thief was caught by the police. (Düz cümle)
Hırsız, polis tarafından yakalandı
Was the thief caught by the police? (Soru cümlesi)
Hırsız, polis tarafından yakalandı mı?
Is the mail delivered on Sunday?
Pazar günü posta dağıtılır mı?
Has my letter been sent?
Benim mektubum gönderildi mi?
Have the new books been brought here?
Yeni kitaplar buraya getirildi mi?
Passive cümleleri olumsuz soru yapacak olursak,
Wasn’t the thief caught by the police?
Hırsız, polis tarafından yakalanmadı mı?
Wasn’t the window broken by Ali?
Cam , Ali tarafından kırılmadı mı?
Böylece “active-passive” konusunu tamamlamış bulunuyoruz.
“Active ve passive” cümleler öğrenim alanında daima birlikte anlatılıp, “active” bir cümlenin, “passive” bir cümleye çevrilmesi istendiğinde genellikle öğrenciler üzerinde uygulamada da (yani konuşma hayatında) böyle olacağı veya bunların hiç kullanılmayacağı kanısını uyandırmaktadır. Halbuki durum böyle değildir. Günlük konuşmalarda “passive” cümleler tek başlarına çok sık şekilde kullanılırlar. Örneğin, “Cam kırıldı”, “Çamaşırlar yıkandı”, “Bahçe sulandı mı?”, “Kapı kapandı”, “Ön kapıdan binilir” gibi.
“Passive” cümleleri kolayca kurabildiğimiz zaman İngilizce konuşmamız çok daha kolaylaşır. Öğrenim alanında “passive” cümlelerin “active” cümleler ile birlikte anlatılmasının nedeni bunların gramer yapısının daha iyi anlaşılabilmesi içindir
“Active-passive” konusunu, yani “active” bir cümleyi “passive” bir cümleye çevirmeyi öğreneceğiz. Biz buna Türkçe’de “etken ve edilgen” cümleler diyoruz.
Örnek:
Ali camı kırdı. (Etken cümle.)
Cam Ali tarafından kırıldı. (Edilgen cümle.)
“Active-Passive” konusunu iyice öğrenebilmek için şu terimleri çok iyi bilmemiz gerekir.
Subject (Özne):
Cümlede işi yapan isimdir. Bazen isim yerine geçmiş olan zamir de olabilir.
Örneğin, Ahmet yerine “he”, Ayşe yerine “she” gibi.
Direct object (Nesne):
Bir cümlede kimi, neyi sorusuna cevap veren kelimedir. Genellikle isim olur. Bazen isim yerine geçen zamir veya isim gibi kullanılan “gerund” da olabilir. Writing (yazma), sleeping (uyuma), understanding (anlama) gibi.
Zamirlerin nominative hali:
I Ben
You Sen
He O
She O
It O
We Biz
You Siz
They Onlar
Zamirlerin özne gibi kullanılan halidir. Cümle içinde bir iş yapar haldedirler.
Zamirlerin objective hali:
Me Beni
You Seni
Him Onu
Her Onu
It Onu
Us Bizi
You Sizi
Them Onları
To be fiilinin zaman değişmeleri:
to be Infinitive (Mastar)
am / are / is Simple Present Tense (Geniş zaman)
am being
are being
is being
Present Continuous Tense (Şimdiki zaman)
was / were
Simple Past Tense (Geçmiş zaman)
was being
were being Past Continous Tense (Geçmişte devamlılık)
shall be
will be Future Tense (Gelecek zaman)
have been
has been The Present Perfect Tense (Sonsuz geçmişten şimdiye kadar olan zaman)
had been Past Perfect Tense (Geçmişte belirli bir zamandan önceki zaman)
Şimdi bu gerekli bilgileri hatırladıktan sonra “active” cümleleri “passive” hale çevirmeye geçelim.
Önce “active” bir cümleyi yazalım ve cümledeki her kelimeyi teker teker tanıyalım.
I write a letter everyday.
Ben hergün bir mektup yazarım.
Özne: l
Fiil: write (geniş zaman)
Nesne: a letter
Şimdi “active” bir cümleyi “passive” şekle nasıl çevireceğimizi görelim.
Sıra ile şu beş kuralı uygulamamız gereklidir.
1- Active cümledeki nesne pasive cümleye özne gibi yazılır.
2- Active cümledeki fiilin zamanı ne ise “to be” fiilinin aynı zamanı yazılır.
3- Active cümledeki fiilin zamanı ne olursa olsun passive’de fiilin 3. şekli yazılır.
4- Active cümledeki özne “nominative”likten “objective”liğe çevrilir ve “by” edatı ile birlikte yazılır.
I by me
You by you
He by him
She by her
It by it
We by us
You by you
They by them
5- Cümlenin sonunda bulunan zaman zarfı aynen alınır.
Şimdi bu kuralları uygulayarak active cümleleri passive hale çevirelim. Örneğimiz ilk önce geniş zaman olsun.
I write a letter everyday.
Ben hergün bir mektup yazarım.
1- Bu cümledeki nesne olan “a letter” kelimesini passive cümlenin başına yazarız.
A letter______________________
2-Active cümledeki zamana uygun “to be” fiilini alırız. Burada fiilimiz geniş zaman olduğu için “am, are, is”den a letter’a uygun olanı is’dir.
A letter is______________________
3- Active cümledeki fiilimiz “write”dır. Bunun 3. şeklini alırız.
A letter is written ______________________
4- Active cümledeki özne “l” olduğundan “by me” olarak alınır.
A letter is written by me ______________________
5- Cümlenin sonundaki zaman zarfını aynen alırız.
A letter is written by me everyday.
Benim tarafımdan hergün bir mektup yazılır.
They paint their houses every year.
Onlar evlerini her yıl boyarlar.
1- “Active” cümlemizdeki nesne “their houses”dır. Bunu “passive” cümlemize özne gibi yazarız.
Their houses ______________________
2-Active cümledeki zaman “The Simple Present Tense” olduğu için “to be” fiilinin “The Simple Present Tense”i olan “am, are, is”den “their houses”a uygun olan “are”dır.
Their houses are______________________
3- Active cümledeki fiilin 3. şeklini alırız.
Their houses are painted ______________________
4- Active cümledeki öznenin “objective” şeklini “by” edatı ile birlikte alırız.
Their houses are painted by them ______________________
5-Active cümlenin sonundaki zaman zarfını aynen alırız.
Their houses are painted by them every year.
Onların evleri onlar tarafından her yıl boyanır.
Şimdi de bir “The Present Continuous Tense” cümle alalım.
I am writing a letter now.
Ben şimdi bir mektup yazıyorum.
1- A letter ______________________
2- A letter is being _______________
3- A letter is being written _________
4- A letter is being written by me ____
5- A letter is being written by me now.
Şimdi benim tarafımdan bir mektup yazılıyor.
Şimdi “The Future Tense” bir cümle yapalım.
I will write a letter tomorrow.
Ben yarın bir mektup yazacağım.
1- A letter ________________________
2- A letter will be ___________________
3- A letter will be written _____________
4- A letter will be written by me ________
5- A letter will be written by me tomorrow.
Yarın benim tarafımdan bir mektup yazılacak.
Şimdi “ The Simple Past Tense” bir cümle yapalım.
I wrote a letter yesterday.
Ben dün bir mektup yazdım.
1- A letter _______________________
2- A letter was ___________________
3- A letter was written _____________
4- A letter was written by me ________
5- A letter was written by me yesterday.
Dün benim tarafımdan bir mektup yazıldı.
Şimdi “The The Present Perfect Tense” bir cümle alalım.
I have written a letter.
Ben bir mektup yazdım. (Yazmış bulunuyorum.)
1-A letter ___________________
2- A letter has been ___________
3- A letter has been written _____
4- A letter has been written by me.
Benim tarafımdan bir mektup yazıldı. (Yazılmış bulunuyor.)
Şimdi “ The Past Perfect Tense” bir cümle alalım.
I had written the letter before I went to London.
Londra’ya gitmeden önce mektubu yazmıştım.
1- The letter ______________________________________
2- The letter had been ______________________________
3- The letter had been written ________________________
4- The letter had been written by me ___________________
5- The letter had been written by me before I went to London.
Londra’ya gitmeden önce mektup benim tarafımdan yazılmıştı.
Şimdi değişik örnekler verelim.
He carries the heavy box.
O, ağır kutuyu taşır.
The heavy box is carried by him.
Ağır kutu onun tarafından taşınır.
They will bring a glass of water.
Onlar bir bardak su getirecekler.
A glass of water will be brought by them.
Bir bardak su onlar tarafından getirilecek.
Bazı cümlelerde nesneden sonra bir sıfat veya onun yerine kullanılan bir “Present Participle” bulunur. Bu durumda sıfat veya “participle, passive”e çevrilen cümlede aynen kalır.
Ali painted the door white.
Ali kapıyı beyaza boyadı.
The door was painted white by Ali.
Kapı Ali tarafından beyaza boyandı.
My father found the thief sleeping.
Babam hırsızı uyurken buldu.
The thief was found sleeping by my father.
Hırsız babam tarafından uyurken bulundu.
They saw the train coming.
Onlar trenin geldiğini gördüler.
The train was seen coming by them.
Trenin gelişi onlar tarafından görüldü.
Daha önce “active-passive” konusunda her “tense” ile belli kurala bağlı cümleleri öğrenmiştik. Bu ünitemizde de kural dışına çıkan bazı özellikleri öğrenerek konuyu tamamlayacağız.
“Active” cümlemizde bulunan sıfat veya “participle”ın “passive” cümlede aynen kaldığını söylemiştik ve örnekler vermiştik. Şimdi bu örneklerimizi çoğaltıyoruz.
Eğer “active” cümlede özne “nobody”, “no one” gibi negative anlamlı kelimelerse “passive”te bunlar kullanılmaz. Fakat “passive” cümle negative (olumsuz) olarak kurulur.
Nobody listened to his speech.
Kimse onun konuşmasını dinlemedi.
His speech was not listened to.
Onun konuşması dinlenmedi.
“Active” cümlede özne bazen önemli olmadığı için kesin olarak belirtilmez. Bu durumda “passive” cümlede de belirtilmez.
Örneğin,
Everybody can learn Engilish in our school.
Bizim okulumuzda herkes İngilizce öğrenebilir.
English can be learnt in our school.
Bizim okulumuzda İngilizce öğrenilebilir.
Somebody found the turtle under the bed.
Birisi kaplumbağayı yatağın altında buldu.
The turtle was found under the bed.
Kaplumbağa yatağın altında bulundu.
NOT: Bir cümleyi “passive”e çevirirken özneyi belirtmeyebiliriz.
Örneğin,
They appointed him governor.
Onu vali olarak tayin ettiler.
He was appointed governor.
O, vali olarak tayin edildi.
Şimdi değişik örnekler vermeye devam edelim.
My mother wants me to go to bed early.
Annem benim erken yatmamı ister.
I am wanted to go to bed early by my mother.
Benim erken yatmam annem tarafından istenir.
My mother has cooked the celery.
Annem kerevizi pişirdi.
The celery have been cooked by my mother.
Kereviz annem tarafından pişirildi.
My uncle found the case empty.
Amcam kasayı boş buldu.
The case was found empty by my uncle.
Kasa amcam tarafından boş bulundu.
They are building a new road.
Onlar yeni bir yol yapıyorlar.
A new road is being built by them.
Yeni bir yol onlar tarafından yapılıyor.
The dog frightened the cat.
Köpek, kediyi korkuttu.
The cat was frightened by the dog.
Kedi, köpek tarafından korkutuldu.
The police caught the thief.
Polis, hırsızı yakaladı.
The thief was caught by the police.
Hırsız, polis tarafından yakalandı.
He has sent my letter.
O, benim mektubumu gönderdi.
My letter has been sent by him.
Benim mektubum, onun tarafından gönderildi.
The students in the camp chose Ayşe queen.
Öğrenciler kampta Ayşe’yi kraliçe seçtiler.
Ayşe was chosen queen by the students in the camp.
Ayşe kampta öğrenciler tarafından kraliçe seçildi.
He told me the story.
O, bana hikayeyi anlattı.
Cümlesini “passive” şekle çevirmek istersek buradaki “direct object”, “me” olduğu için “passive” cümleye özne gibi yazarken “l” olarak yazarız.
I was told the story by him.
Hikaye bana, onun tarafından anlatıldı.
The director sent my father to Ankara yesterday.
Müdür, babamı dün Ankara’ya gönderdi.
My father was sent to Ankara by the director yesterday.
Babam, müdür tarafından dün Ankara’ya gönderildi.
The little boy was feeding the donkey yesterday.
Küçük çocuk, dün eşeği besliyordu.
The donkey was being fed by the little boy yesterday.
Eşek küçük çocuk tarafından dün besleniyordu.
They saw us in the street.
Onlar, bizi sokakta gördüler.
We were seen in the street by them.
Biz onlar tarafından sokakta görüldük.
NOT: Eğer “active” cümle yardımcı fiillerle yapılmış ise, yardımcı fiillerle “to be” fiili birlikte kullanılır.
Active Passive
can can be
may may be
must must be
Örnekler:
The child must drink the milk.
Çocuk sütü içmeli.
The milk must be drunk by the child.
Süt, çocuk tarafından içilmeli.
The cat may eat the meat.
Kedi, eti yiyebilir.
The meat may be eaten by the cat.
Et, kedi tarafından yenebilir. (olasılık)
Ali can open the door.
Ali kapıyı açabilir.
The door can be opened by Ali.
Kapı, Ali tarafından açılabilir.
Buraya kadar yaptığımız cümlelerde kullanılan fiiller hep “transitive” yani geçişli fiillerdi. Daha önce gördüğümüz gibi ancak “transitive” fiillerin sonunda “direct object” bulunur. “Direct object”si olmayan bir “active” cümle “passive”e çevrilmeyeceğine göre “intransitive” yani geçişsiz fiillerle kurulmuş bir “active” cümle “passive”e çevrilemez.
Örneğin,
I slept (uyudum)
I enjoyed (eğlendim)
Cümlelerindeki sleep ve enjoy fiilleri “passive”e çevrilemez.
Gitmek fiili ile yapılan bir cümlenin “passive”ini yapmak gereği duyulursa, bunun yerine gönderilmek fiili kullanılır.
They sent him to Ankara.
Onlar, onu Ankara’ya gönderdiler.
He was sent to Ankara by them.
O, Ankara’ya onlar tarafından gönderildi.
Şimdi size “Active-Passive” konusuna ait bir özellikten bahsedelim.
“Tell, give, pay, send” fiilleri ile yapılan cümlelerde genellikle hem “direct object” hem de “indirect object” olduğundan, yani hem nesne hem de dolaylı tümleç bulunduğundan bunların “passive”i iki şekilde yapılır.
İşte böyle bir cümleyi “passive”e çevirelim.
Bir önceki ünitemizde dört madde halinde görmüş olduğumuz uygulamanın birinci maddesinde “active” cümlenin “object”sini yani nesnesini, “passive” cümlenin başına “subject” yani özne gibi alıyorduk.
Ali told me the story yesterday.
me : indirect object (dolaylı tümleç)
the story : direct object (nesne)
Ali told me the story yesterday.
Ali bana hikayeyi dün anlattı.
A- I was told the story by Ali yesterday.
Hikaye bana dün Ali tarafından anlatıldı.
B- The story was told me by Ali yesterday.
Hikaye bana dün Ali tarafından anlatıldı.
My teacher gave me that book.
Öğretmenim şu kitabı bana verdi.
A) That book was given me by my teacher.
Şu kitap bana öğretmenim tarafından verildi.
B) I was given that book by my teacher.
Şu kitap bana öğretmenim tarafından verildi.
“Passive” cümleleri “negative” yapmak istersek “to be” fiilinden sonra “not” ilave ederiz.
Örneğin,
The thief was caught by the police.
Hırsız, polis tarafından yakalandı. (olumlu cümle)
The thief was not cought by the police.
Hırsız, polis tarafından yakalanmadı. (olumsuz cümle)
The book was not published.
Kitap yayınlanmadı.
The garden was not watered.
Bahçe sulanmadı.
Your letter has not been sent.
Mektubunuz gönderilmedi.
The window hasn’t been broken by Ali.
Cam , Ali tarafından kırılmadı.
I wasn’t paid my salary yesterday.
Dün benim aylığım ödenmedi.
The money hasn’t been found.
Para bulunmadı.
NOT: Eğer isim cümlelerinden sonra fiilin üçüncüsü “past participle” olarak kullanılıyorsa, bu “passive” gibi tercüme edilmemelidir.
Örneğin,
“This book is written by my teacher.”
Bu cümle “passive” zannedilerek Türkçe’ye çevrilmemelidir. Bu bir sıfat cümlesi şeklinde düşünülmelidir, ve anlamı
“Bu kitap benim öğretmenim tarafından yazılmıştır.” Olur.
Passive cümleleri soru yapmak istersek, yardımcı fiili başa alırız.
The thief was caught by the police. (Düz cümle)
Hırsız, polis tarafından yakalandı
Was the thief caught by the police? (Soru cümlesi)
Hırsız, polis tarafından yakalandı mı?
Is the mail delivered on Sunday?
Pazar günü posta dağıtılır mı?
Has my letter been sent?
Benim mektubum gönderildi mi?
Have the new books been brought here?
Yeni kitaplar buraya getirildi mi?
Passive cümleleri olumsuz soru yapacak olursak,
Wasn’t the thief caught by the police?
Hırsız, polis tarafından yakalanmadı mı?
Wasn’t the window broken by Ali?
Cam , Ali tarafından kırılmadı mı?
Böylece “active-passive” konusunu tamamlamış bulunuyoruz.
“Active ve passive” cümleler öğrenim alanında daima birlikte anlatılıp, “active” bir cümlenin, “passive” bir cümleye çevrilmesi istendiğinde genellikle öğrenciler üzerinde uygulamada da (yani konuşma hayatında) böyle olacağı veya bunların hiç kullanılmayacağı kanısını uyandırmaktadır. Halbuki durum böyle değildir. Günlük konuşmalarda “passive” cümleler tek başlarına çok sık şekilde kullanılırlar. Örneğin, “Cam kırıldı”, “Çamaşırlar yıkandı”, “Bahçe sulandı mı?”, “Kapı kapandı”, “Ön kapıdan binilir” gibi.
“Passive” cümleleri kolayca kurabildiğimiz zaman İngilizce konuşmamız çok daha kolaylaşır. Öğrenim alanında “passive” cümlelerin “active” cümleler ile birlikte anlatılmasının nedeni bunların gramer yapısının daha iyi anlaşılabilmesi içindir
be + verb3 ;P